Hooikoorts (medische benaming: pollinose) is een allergische reactie op stuifmeel. Dit stuifmeel, ookwel pollen genaamd, zweeft in de lucht en wordt vervolgens ingeademd.

Met name het stuifmeel van gras (graspollen) leidt tot allergische reacties, maar ook boompollen kunnen tot klachten leiden. Net als bloemen en planten, verspreidt gras zich door het wegwaaien van graszaad (graspollen).

Op warme, winderige dagen kunnen er miljoenen pollen in de lucht zweven. Als de pollen op het neusslijmvlies, de oogbollen of in de luchtwegen terecht komen, reageert je afweersysteem hierop en kun je de typische hooikoortsklachten krijgen.

Als je last van hooikoorts hebt, ben je meestal niet voor alle pollen allergisch. Er zijn verschillende soorten grassen en bomen, die allemaal andere pollen verspreiden. Als je weet voor welke pollen je allergisch bent, kun je op de pollenkalender zien wanneer je meer van die pollen in de lucht kunt verwachten.

Hooikoorts is één van de meest voorkomende allergieën. Gelukkig is hooikoorts niet dodelijk. Wel is het voor veel mensen erg lastig en voor sommigen zelfs een handicap, als de klachten zo erg zijn, dat sporten, fietsen of zelfs alleen maar buiten lopen onmogelijk worden.

Wie krijgt hooikoorts

De allergie voor stuifmeel kan aangeboren zijn. Toch krijgt niet iedereen klachten. Deze ontstaan in principe pas nadat iemand al langere tijd stuifmeel (pollen) heeft ingeademd. Hooikoorts is dus niet iets dat in één keer ontstaat. Je slijmvlies raakt in de loop van jaren steeds gevoeliger, totdat de maat vol is en er allergische reacties ontstaan.

Of dit gebeurt, is onder meer erfelijk bepaald. Heeft één van je ouders hooikoorts? Dan heb je 30 procent kans om het ook te krijgen. Hebben beide ouders hooikoorts, dan is de kans op hooikoorts 50 procent. Dit wil niet zeggen dat als de ouders geen hooikoorts hebben, de kinderen dit ook niet zullen krijgen. Bovendien zijn er ook kinderen met allergische ouders die zelf geen allergieën hebben.

Hooikoorts ontstaat meestal tussen het 15de en 25ste levensjaar. Het is echter ook mogelijk dat je op oudere leeftijd last krijgt van hooikoorts.

Ontstaan van de naam

De Engelse arts John Bostock was de eerste die in 1819 de symptomen van hooikoorts beschreef. Het viel hem op dat de aandoening, waar hij zelf veel last van had, altijd in de hooitijd optrad. Rond 1827 gebruikte hij de term hooi-astma ("hay-asthma"). In de medische literatuur spreekt de eveneens Engelse arts John Macculloch voor het eerst van "hay-fever" oftewel hooikoorts.

In 1873 werd pas ontdekt - door Charles Harrison Blackley - wat de echte oorzaak is van hooikoorts, namelijk de pollen van grassen en bomen.

De medische term voor hooikoorts is pollinose. Naar schatting hebben 2 miljoen Nederlanders er last van.